Boeren willen het liefst een ANLb-contract voor 12 jaar

5 oktober 2026

Voor bijna alle beheerpakken in het Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer (ANLb) hebben boeren de voorkeur voor een contract voor 12 jaar. Dat blijkt uit de enquête over langjarige contracten die dit voorjaar door bijna 700 ANLb-deelnemers is ingevuld. De vele reacties geven een betrouwbaar beeld van hoe er gedacht wordt over langjarige contracten.

ANLb-pakketten hebben nu een standaardcontractperiode van 6 jaar. Boeren geven al jaren het signaal af dat langjarige contracten het ANLb aantrekkelijker zullen maken. Bovendien leidt continuïteit in natuur- en landschapsbeheer tot de beste resultaten. Maar wanneer is een contract lang genoeg, en voor welke soorten agrarisch natuurbeheer is hier behoefte aan? Die vragen zijn aan deelnemers voorgelegd in de enquête.

Bijna 70% van de respondenten geeft aan een langjarig contract voor het ANLb te willen hebben, waarvan ruim 20% dit zelfs voor al zijn of haar ANLb-hectares op het bedrijf zou willen hebben. Bij een kwart van de reacties gaat dit om meer dan de helft van het totale bedrijfsareaal. Wel blijven jaarlijkse indexatie en concurrerende vergoedingen belangrijke randvoorwaarden voor zowel deelname aan het ANLb, als ook voor een langjarig contract.

ANLb-pakketten hebben nu een standaard contractperiode van 6 jaar. Boeren geven al jaren het
signaal af dat langjarige contracten het ANLb aantrekkelijker zullen maken. Bovendien leidt
contnuïteit in natuur- en landschapsbeheer tot de beste resultaten. Maar wanneer is een contract
lang genoeg, en voor welke soorten agrarisch natuurbeheer is hier behoefte aan? Die vragen zijn aan
deelnemers voorgelegd in de enquête.

Belangrijkste bevindingen

De resultaten zijn duidelijk: gemiddeld genomen heeft een ANLb-contract van 12 jaar de voorkeur.
Alleen voor het landschapsbeheer wil een deel een langer contract van minstens 30 jaar. Voor
flexibele pakketten zoals legselbeheer, vanggewassen en eiwitgewassen vinden de ondernemers een
langjarig contract niet nodig.
Bijna 70% van de respondenten geeft aan een langjarig contract voor het ANLb te willen hebben,
waarvan ruim 20% dit zelfs voor al zijn of haar ANLb-hectares op het bedrijf zou willen hebben. Bij
een kwart van de reacties gaat dit om meer dan de helft van het totale bedrijfsareaal. Wel blijven
jaarlijkse indexatie en concurrerende vergoedingen belangrijke randvoorwaarden voor zowel
deelname aan het ANLb, als ook voor een langjarig contract.

Continuïteit goed voor beheer en bedrijf

De belangrijkste reden voor een langjarige afspraak is zekerheid voor de ondernemer. Die kan dan het
benodigde beheer structureel inplannen in de bedrijfsvoering en rekening houden met investeringen.
Een deelnemers zegt hierover: “Langjarige contracten zorgen voor vastigheid in het bouwplan, zodat
je het ANLb ieder jaar een plek kan geven. In plaats van afwachten of er genoeg ruimte is.”
Ondernemers die geen langjarig contract willen voor hun beheer, geven juist het tegenovergestelde
aan: de vrijheid in de bedrijfsvoering is voor hen de belangrijkste reden. Een deelnemer merkt ook op
dat kortlopende contracten een goede manier kunnen zijn om agrariërs die twijfelen om aan het
ANLb te beginnen over de streep te trekken.
Langjarige contracten en daarmee langjarig beheer zijn niet alleen goed voor het bedrijf, ook natuur
en landschap zijn erbij gebaat. Dit wordt ook door een aantal deelnemers zelf opgemerkt: “Agrarisch
natuurbeheer heeft tijd nodig en vraagt om continuïteit voor echt resultaat.

Uitslag ênquete Voorkeur per type beheer voor de termijn van een langjarig contract